Inkwizycja

Inkwiz­y­cja
Michael Baigent, Richard Leigh
Wydawnictwo Amber, Gdy­nia — Warszawa 2017

- Czyś zapom­niał, że człowiek woli spokój, a nawet śmierć od wol­nego wyboru w poz­na­niu dobra i zła?

Takie pytanie stawia Jezu­sowi Wielki Inkwiz­y­tor – jeden z pro­tag­o­nistów powieści Bra­cia Kara­ma­zow Fiodora Dos­to­jew­skiego. Jakie są kon­sek­wencje podob­nego myśle­nia? W Koś­ciele katolickim przyj­mują one wymiar zgoła paradok­salny, zakłada się tam bowiem, że walka z here­tykami to tak naprawdę dzi­ała­nia mające na celu zapewnie­nie im doczes­nego szczęś­cia. Osobom błądzą­cym, wolną wolę odbiera się wyłącznie dlat­ego, by dostąpiły więk­szej chwały Bożej (sic!).

Czy stworzony przez Dos­to­jew­skiego wiz­erunek jest wierny i odpowiada rzeczy­wis­tości? – zas­tanaw­iają się we wstępie do swo­jej książki Michael Baigent i Richard Leigh. – Na ile postać z jego opowieści odzwier­ciedla charak­ter prawdzi­wej, his­to­rycznej insty­tucji? A jeśli inkwiz­y­cję, uos­abi­aną przez starego dos­to­jnika, naprawdę można przyrówny­wać do dia­bła, to w jakiej mierze porów­nanie takie doty­czy Koś­cioła jako całości?

Praca opowiada­jąca o inkwiz­y­cji, napisana przez znanych pop­u­laryza­torów zagadek his­torii, autorów m.in. best­sellera Święty Graal, Święta Krew, udziela odpowiedzi na to pytanie poprzez wnikliwą anal­izę dziejów insty­tucji tak bru­tal­nej, jak czasy, które ją zrodz­iły. Dla Baigenta i Leigha nie podlega jed­nak kwestii fakt, iż w okre­sach najza­ciek­le­jszego okru­cieństwa sza­le­jącej inkwiz­y­cji Koś­ciół miał także inne, bardziej ludzkie oblicze. Mowa tu o dzi­ałal­ności takich zakonów, jak np. fran­ciszkanie i wielu księży, którzy inspirowali ówczesną sztukę: muzykę, malarstwo, rzeźbę oraz architek­turę. Jak piszą autorzy, stanowią oni znaczącą prze­ci­wwagę dla inkwiz­y­cyjnych stosów i izb tortur.

W książce zapoz­na­jemy się m.in. z kruc­jatą prze­ci­wko katarom, opisem zagłady Zakonu Tem­plar­iuszy, postacią Tomasa de Torque­mady, proce­sami czarownic, walką z herezją protes­tancką oraz wol­no­mu­la­rzami, dzi­ała­ni­ami Kon­gre­gacji Dok­tryny Wiary i objaw­ieni­ami maryjnymi.

W zakończe­niu swo­jej pracy autorzy stwierdzają: Reli­gia wciąż ma do ode­gra­nia ogromną rolę w naszym życiu, społeczeńst­wie, świecie. Mil­ionom zwraca­ją­cym się ku niej w poszuki­wa­niu ulgi, pociechy, współczu­cia i zrozu­mienia Koś­ciół wcale nie wydaje się niestosownym przeżytkiem, skazanym na zapom­nie­nie szczątkiem dziejowym, takim jak Święte Cesarstwo Rzym­skie. Jeśli jed­nak nie uniknie takiego losu, i on, i Kon­gre­gacja kody­fiku­jąca jego dok­tryny muszą wyjść naprze­ciw ludzkim potrzebom.

Czy kiedyś do tego dojdzie? Czas pokaże.

Recen­zja: Niez­nany Świat 09/​2018

W sprzedaży




Newsletter

Strona korzysta z plików cook­ies w celu real­iza­cji usług i zgod­nie z Poli­tyką pry­wat­ności. Możesz określić warunki prze­chowywa­nia lub dostępu do plików cook­ies w Two­jej przeglą­darce. Więcej infor­ma­cji w Poli­tyce pry­wat­ności.